Nieuws Inspiratie Bizarre grotwoningen: van Andalusië en Cappadocië tot Petra

Alle artikelen

Bizarre grotwoningen: van Andalusië en Cappadocië tot Petra

Hoe ziet het leven in een grotwoning eruit en waar kun je in deze moderne wereld nog steeds leven als een holbewoner? Skyscanner heeft de meest bizarre grottendorpen ter wereld voor je verzameld.

Petra, Jordanië

De in de rotsen uitgehakte historische stad Petra ligt in een kloof tussen de heuvels. Ooit woonden hier 60.000 mensen, maar na een aardbeving in het jaar 365 raakte Petra in verval. Nu is het een populaire plek voor filmopnames, bijvoorbeeld voor Indiana Jones en Transformers. In ‘De bergen van de waanzin’ van H.P. Lovecraft vinden de deelnemers aan een expeditie naar Antarctica een raadselachtig monument, dat lijkt op het Slangengraf van Petra. Agatha Christie vergelijkt de rode zandrotsen van Petra in haar roman ‘Ontmoeting met de dood’ nu eens met rode rozen, en dan weer met rauw vlees. We kunnen niet voorspellen welke associatie jij bij Petra zult hebben, maar dit moderne wereldwonder moet je in ieder geval met eigen ogen hebben gezien.

De historische stad Petra in Jordanië

Mesa Verde, Colorado, Verenigde Staten

Al in de zesde eeuw, lang voordat de Europeanen Amerika ontdekten, vestigden zich de eerste mensen op het groene bergplateau Mesa Verde. Eerst woonden ze in holen, verzamelden noten en jaagden op herten. Later gingen ze maïs verbouwen en maakten ze hun eigen woningen in de rotsen. Maar toen brak er een periode van droogte aan en moesten ze deze plek verlaten om te overleven. Zo bleef het ‘groene plateau’ 600 jaar lang onbewoond. Nu vind je in nationaal park Mesa Verde zeshonderd grotwoningen, waaronder het enorme Grotpaleis en het Sparrenhuis met 120 kamers.

Om bij het moeilijk bereikbare Huis met het Balkon te komen, moet je onder begeleiding van een gids een 10 meter lange ladder beklimmen, je een weg banen door een smalle tunnel en over een in de rotsen uitgehouwen trap lopen. Maar dat is het zeker waard: de rotsen die deze grotwoning overkappen zijn zwartgeblakerd door rook die 7 eeuwen geleden voor het laatst uit de vuurplaatsen opsteeg. Het is dan ook niet verbazingwekkend dat er elk jaar tien keer zoveel mensen komen kijken in Mesa Verde dan er ooit woonden.

Nationaal park Mesa Verde in de Amerikaanse staat Colorado

Vergelijk en vind vluchten naar de Verenigde Staten

Vardzia, Georgië

De wonderlijke grotwoningen van Vardzia op 100 kilometer van Bordzjomi stammen uit de gouden eeuw van de Georgische geschiedenis, toen koningin Tamar over het land heerste. Op bevel van haar vader, koning Georg III, werd in de tufstenen wand van de berg Erusheti bij de rivier de Kura een klooster uitgehouwen in de rotsen. Als klein meisje speelde Tamar op een dag met haar oom in de grotten van het onvoltooide klooster, verdwaalde en riep: "Ach var, dzia!" (Ik ben hier, oom!). Daaraan dankt het complex zijn naam. Later werd Vardzia uitgebreid met kapellen, kerken, badhuizen, eetzalen en bibliotheken die tot 50 meter diep in de rotsen zijn uitgehouwen en samen acht verdiepingen hoog zijn.

Als Vardzia te ver van je route ligt, kun je ook een bezoekje brengen aan andere grotwoningen in Georgië: die van Uplistsikhe, op anderhalf uur rijden van Tbilisi.

Lees ook: De 15 spectaculairste grotten in de wereld

Grotklooster Vardzia in Georgië
De grotwoningen van Uplistsikhe in Georgië

Cappadocië, Turkije

De rotsen van Cappadocië werden al in de Bronstijd bewoond. Het woord Cappadocië (‘land van de mooie paarden’) is afkomstig van de Hittieten: die leefden hier in de 18e tot de 12e eeuw voor Christus. Daarna werd deze plek met de tien etages hoge rotsburcht Ortahisar nog door allerlei andere volkeren bewoond, waaronder de Perzen en de Romeinen. In de eerste eeuw bouwden christenen onder leiding van kerkvader Basilius ondergrondse onderkomens waar ze zich konden verschuilen voor de Saracenen. Ook de Byzantijnen en Seldjoeken droegen bij aan de bouw van de ondergrondse doolhoven en de burcht Uchisar werd een periode bewoond door Ottomanen. Als zoveel volkeren er zijn geweest, dan moet jij dit toch ook met eigen ogen hebben gezien!

De burcht Ortahisar in Cappadocië, Turkije
Grotwoning in Cappadocië, Turkije

Meymand, Iran

In de grotwoningen van het Iraanse dorpje Meymand woonden 12.000 jaar geleden al mensen en nu nog steeds. Het grottendorp op een hoogte van 2.240 meter ligt tussen Yazd, Kerman en Shiraz.

De eerste bewoners van Meymand leefden hier al toen er alleen nog maar zeer primitieve instrumenten waren uitgevonden. Daarom zijn de grotwoningen letterlijk met de hand uit de rotsen gekrast. De holbewoners van Meymand houden oude tradities in ere en spreken een oude taal: het Pahlavisch.

Miao-dorp Zhongdong, China

In het grottendorp Zhongdong in de provincie Guizhou in het zuidwesten van China leven leden van het Miao-volk (ook wel bekend als Hmong). De overheid heeft geprobeerd hen over te halen om te verhuizen naar ‘gewone’ huizen, maar dat weigerden ze. Water halen de plaatselijke bewoners uit een waterval in de bergen en hun carrière bestaat uit het verbouwen van tarwe en rijst. De enorme grot waarin het dorp is gevestigd is wel 230 meter lang, 115 meter breed en 50 meter hoog. Er leven 70 mensen uit 18 verschillende huishoudens, die van elkaar worden gescheiden door bamboewanden. Hoewel iedereen elkaar natuurlijk kent en weet te vinden, staat op elke deur een nummer. De Hmong vormen een hechte gemeenschap: ze kijken samen televisie (ja, die hebben ze!) en lopen samen naar de 15 kilometer verderop gelegen markt. De kinderen lezen boeken en spelen op het basketbalveld dat in de grot is aangelegd.

Vergelijk en vind vluchten naar de China

Sassi di Matera, Basilicata, Italië

De grotwoningen van het stadje Matera in het zuiden van Italië zijn in verschillende eeuwen en door verschillende beschavingen uitgehouwen in de rotsen. Pas na de Tweede Wereldoorlog, toen het boek ‘Christus kwam niet verder dan Eboli’ van Carlo Levi uitkwam, raakten ze verlaten. In dat boek schetste de schrijver schrijnende beelden van de grotwoningen en onhygiënische omstandigheden in het toenmalige Matera.

"De grotten waren uitgehouwen in de uitgeharde klei van een bergkloof. Sommige grotten hadden een soort gevel, andere hadden zelfs eenvoudige maar sierlijke ornamenten uit de achttiende eeuw. […] Alleen door de deur kon er lucht en licht in de grotten komen. Sommige grotten hadden geen deur – daar moest je via ladders en trappen naartoe. In die donkere holen met aarden wanden waren bedden, armetierige dekens en andere vodden te zien. Op de grond lagen honden, schapen, geiten en varkens. Alle gezinnen leefden in zulke grotten en ze sliepen allemaal samen: mannen, vrouwen, kinderen en dieren".

Het ‘probleem’ van Matera groeide al snel uit tot een nationale kwestie. In 1952 verhuisde de overheid meer dan 15.000 grotbewoners naar moderne woningen. Velen van hen wilden niet verhuizen, maar om ze te dwingen, metselde de overheid de ingangen van de grotten dicht. Veertig jaar later werden de regio’s Sasso Caveoso, Sasso Barisano en Civita, waar de oude grotwoningen zich bevinden, opgenomen op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Nu komen toeristen ze bewonderen en nemen beroemde regisseurs hier films op. Zo koos Mel Gibson Sassi di Matera uit voor de opnames van een scène over de kruisiging van Jezus in zijn film ‘The Passion of the Christ’.

Grottendorp Sassi di Matera in de Italiaanse regio Basilicata
Grotwoning in grottendorp Sassi di Matera in Italië

Rocamadour en Lourdesse-Rochemenier, Frankrijk

De drie verdiepingen van het ‘verticale dorpje’ Rocomadour in Zuid-Frankrijk waren in de Middeleeuwen drie verschillende landgoederen: de ridders leefden in het ‘penthouse’, de geestelijken op de ‘eerste verdieping’ en het gewone volk beneden bij de rivier. Boven op de rots staat het kasteel, dat bereikbaar is via een trap in 14 delen, die de kruisweg van Jezus symboliseren. Onderweg bidden monniken die deze kruisweg afleggen in een reeks kapellen. Vanaf de burchtrots heb je een indrukwekkend uitzicht over het dal van de rivier de Alzou.

Rocamadour in Zuid-Frankrijk
In West-Frankrijk, in het Pays de la Loire, ligt nog een pareltje: het troglodieten- oftewel holbewonersdorp Lourdesse-Rochemenier. Een dorpje uit de 13e eeuw bestaat uit 250 grotwoningen en 40 boerderijen. Je kunt er een blik werpen in de grotwoningen met hun rode dakpannen, twee boerderijen bekijken en afdalen in de wijnkelder.
Rochemenier, Frankrijk
Foto: Pymouss, CC BY-SA 3.0

Rotssteden in Andalusië, Spanje

De eerste mensen vestigden zich al in het paleolithicum in Guadix. Onder Caesar wonnen de Romeinen hier zilver en de Moren gaven dit plaatsje de naam Guadix-Haix (rivier des levens). Onder hun bewind bloeide de stad op en leek het er zelfs even op dat deze de rol van Granada als cultureel en handelscentrum zou overnemen. In de 15e eeuw probeerden de christenen de Moren verjagen uit Guadix, waardoor die zich gingen verschuilen in onderaardse gangen. Sindsdien zijn er nog steeds mensen die hier leven als een Hobbit en beweren dat het prima uit te houden is in de grotten: overdag is het er niet te heet en ’s nachts niet te koud. En als het een beetje krap begint te worden, hak je gewoon een extra kamer uit in de rotsen.

Grotwoning in Guadix in Andalusië, Spanje
Foto: Jose Gonzalvo Vivas, CC BY-NC-ND 2.0 Het stadje Ronda in Andalusië ligt 50 kilometer ten noorden van de Costa del Sol en staat vol met witte huisjes. Op een half uur rijden van Ronda ligt het schilderachtige rotsdorpje Sacromonte en op twee uur rijden het bergdorpje Setenil de las Bodegas. De huizen die hier staan, zien eruit alsof ze zijn vergroeid met de rotsen – heel bijzonder!
In de rotsen gebouwde huizen in Andalusië, Spanje

Lees ook: 12 tips voor een heerlijke vakantie Malaga

Hasankeyf, Turkije

Hasankeyf lijkt wel op het fictieve landschap van een videogame. Midden in de Bijbelse rivier de Tigris steken de fundamenten van een oude brug omhoog en met een beetje fantasie kom je al gauw tot de conclusie dat die veel groter was dan de moderne brug. In een loodrechte rots op de oever van de rivier bevinden zich primitieve huisjes en een burcht die ooit deze verkeersader moest beschermen. Vanuit deze grotten aan de Tigris begonnen mensen in het neolithicum tarwe te verbouwen in het rivierdal. In veel grotten zijn oude gebruiksvoorwerpen bewaard gebleven en in sommige wonen nog steeds Koerden – als het weer dat toestaat.

Hasankeyf, Turkije

Kandovan, Iran

In het Iraanse grottendorp Kandovan zijn niet alleen de huizen, maar zelfs de waterleidingen uitgehouwen in de rotsen. Sommige grotwoningen zijn al meer dan 700 jaar oud en er wonen nog steeds mensen. De naam Kandovan betekent ‘bijenkorven’ en van een afstandje doet het daar inderdaad een beetje aan denken. Maar als je dichterbij komt, kom je er al snel achter dat er toch echt mensen wonen, die heel goed weten wat elektriciteit is en zelfs internet hebben.

Zakje aan een waslijn bij een raam in Kandovan, Iran
Foto: petalouda62, CC BY-NC-ND 2.0
Grotwoningen in Kandovan, Iran

Matmata, Tunesië

Deze wonderlijke holen in het zuiden van Tunesië stammen uit de tijd van het Romeinse rijk. Eerst dienden ze als schuilplaats voor de Egyptische bezetters, later als bescherming tegen het extreme woestijnklimaat. De berbers die hier wonen ontvangen gasten uit allerlei landen in hun onderaardse grotten. De grootste trekpleister is de plek waar Luke Skywalker ooit woonde: het plaatselijke hotel Sidi Driss vervulde in 1977 de rol van Jediklooster op Tatooine in Star Wars. Tegenwoordig is het onderkomen van de zoon van Darth Vader een restaurant.

Grotwoningen in Matmata, Tunesië
Grotwoning in Matmata, Tunesië
Beide foto’s: El Primer Paso Blog, CC BY-NC-ND 2.0

Leuk artikel? Lees ook:

De mooiste Turkse reisbestemmingen

Natuurreis tips: 18 buitenaardse plekken in de Verenigde Staten

12 prachtige witte dorpen langs de kust in Italië

Skyscanner is de wereldwijde reiszoekmachine die jou helpt besparen op vliegtickets, hotels en autohuur.