Nieuws Inspiratie Vakantie Harz Duitsland: de leukste tips met kinderen

Alle artikelen

Vakantie Harz Duitsland: de leukste tips met kinderen

Zin in een avontuurlijke en niet zo’n standaard bestemming dichtbij? Op een kleine vijf uur rijden vanaf Nederland beland je in de uitgestrekte wouden en de bergen van de Harz in Duitsland. Wij reisden er naartoe over de Autobahn met twee kinderen in ons kielzog. Hier mijn tips voor een vakantie in de Harz: van boemelen in een stoomtrein, heksenhistorie, te gekke rodelbanen, spetterpret tot natuur met wilde katten en lynxen.

De Harz en het Harzgebergte

De Harz doet niet direct bij veel mensen een belletje rinkelen, merkte ik. ‘De Harz, waar ligt dat precies?’ ‘En: wat kun je daar doen?’. Nou, even de grens over en je bent er. In een gebied dat bekendstaat om de mooie plaatsen met vakwerkhuizen, rijke geschiedenis, culturele bezienswaardigheden en de natuur. In het landschap wisselen dichte wouden, hoogvlakten, bergen en rotspartijen elkaar af. Deze komen samen in onder meer een nationaal park, drie natuurparken, het spectaculaire Bodetal en ‘Das Grüne Band’.

De laatste gebied linkt aan het feit dat tot 1989 een groot deel van de Harz werd doorklieft door de muur. Dwars door de natuur liep de DDR-grens, destijds verboden gebied. Nu is dat een omvangrijk, ongerept natuurgebied om te wandelen over onder meer de Harzer Grenzweg waar je grenstorens en andere herinneringen aan die tijd tegenkomt. Leuk feitje: hier komen inmiddels weer lynxen voor. De Harz is overigens een middelgebergte, de toppen reiken niet hoger dan 1500 meter. Met als topper de Brocken, die met zijn 1141 meter al van ver is te zien. Tussen berg en bos door, ontdek je fraaie vakwerkstadjes zoals Quedlinburg en Wernigerode.

Gedenksteen in Schierke die herinnert aan de opening van de grens in 1989.

Boemelen naar de Brocken

Een van de redenen waarom wij graag de Harz eens met eigen ogen wilden bekijken, was om te wandelen. Zo loopt de Harzer-Hexen-Stieg oftewel het heksenpad dwars door het Harzgebergte. Deze 100 km lange route start in Osterode en gaat over de hoogste piek, de Brocken naar Thale. Dit pad kun je in 5 dagen lopen. Dat hebben wij met twee kinderen niet gedaan, maar we hebben er wel iets van gezien toen we de Brocken berg afdaalden en we pikten en passant een stuk van de (beste wel pittige) Teufelsstieg mee.
Om bij de Brocken te komen, reden we vanuit onze uitvalsbasis Bad Lauterberg im Harz naar Schierke (Wernigerode). Na een kort rodelritje bij het bezoekerscentrum in die plaats wandelden we omhoog richting het treinstation Drei Annen Hohne om aan boord te stappen van een heuse stoomtrein die over de Brockenbahn boemelt. Heel langzaam richting de top met een fraai uitzicht over het gebied rondom. Wij kozen voor een enkele reis, met het idee terug te wandelen.

Kedeng, kedeng… op de Brockenbahn.

Wandelen in de Harz bij de Brocken

Eenmaal op de top, bleek het slim om warme kleding mee te nemen. We waren er de meivakantie en het was prachtig weer, maar op de Brocken daalde de temperatuur aanzienlijk. Bij het eindstation krijg je een mooi uitzicht voorgeschoteld en kun je het Brockenhaus bezoeken, waar je leert over de geschiedenis van de Harz, de berg en de natuur. Dit museum hebben wij overgeslagen omdat we wilden lunchen op de berg (er is een café) en nog terug moesten wandelen naar de auto in Schierke. De wandelroute naar beneden is indrukwekkend. Je banjert door enorme wouden, over rotsen en langs wild stromende beken, met af en toe flink wat klim- en klauterwerk. Een deel ervan gaat over de Hexenstieg en de Teufelstieg. Reken voor de wandeling terug zeker 3 uur, net genoeg om zeurende, vermoeide kinderen te voorkomen. Oh ja, wil je een nachtje verblijven op de berg? Dat kan in het Brockenhotel, het hoogst gelegen hotel in het noorden van Duitsland.

Door de bomen, zie je… het landschap wanneer je naar beneden wandelt.

Mooie plaatsen in de Harz

Naast wandelen en natuur, zetten we de mooie vakwerkplaatsen in de Harz op ons lijstje. Een blik op de kaart laat zien dat een ritje richting de Brocken aansluit bij Wernigerode. Een aangename plaats vol vakwerkhuizen, een prachtig raadhuis en het kasteel van de graven van Stolberg-Wernigerode dat boven de stad uittorent. Leuk om doorheen te wandelen en even wat te eten bij het uber Deutsche Kartoffelhaus Wernigerode waar we neerploften op een zonnig terras.
Tussendoor planden we nog een middag in voor UNESCO-werelderfgoedstad Quedlinburg, bekend om de ruim 1200 vakwerkhuizen waaronder het oudste van Duitsland. Maak een wandeling door het historische centrum, bezoek de kasteelberg met Schloss Quedlinburg en bekijk de duizend jaar oude Wipertikerk. Wij reden er naartoe per auto, maar Quedlinburg is ook per stoomtrein te bereiken over het Harzer smalspoornetwerk. Voer voor treinliefhebbers!

Goslar met de Rammelsbergmijnen

Niet te missen in een Harz-vakantie zijn Goslar, de Rammelsbergmijnen en de Bocksberg nabij Goslar. Goslar is een voormalige mijnwerkersstad met een mooie Marktplatz en Marktkirche en interessante gebouwen zoals het keizerlijk paleis Kaiserpfalz om te bekijken. Aangezien de kinderen niet zaten te springen om culturele bezienswaardigheden, reden we direct door naar het UNESCO-werelderfgoed de Rammelsberg. Een imposant, industrieel en fraai behouden gebleven complex waar je de geschiedenis van 1000 jaar mijnbouw ziet en voelt. Er zijn verschillende museumgebouwen en geweldige ondergrondse rondleidingen. Dat laatste deden wij en kozen voor de avontuurlijke ondergrondse tocht Rathstiefe Stollen. Door gelukkige omstandigheden met een Duits- en Engels sprekende privé-gids, normaal ga je naar beneden in wat grotere groepen.

Het industriële complex van de Rammelsbergmijnen.
De echte mijnwerkerskleding die net zoals toen in mandjes aan het plafond hangt.

Ondergrondse rondleiding in de mijn

De entree voor een tocht door de mijn was een oud ijzeren hek dat leidde naar een 800 jaar oude wereld van kille, vochtige en pikdonkere mijnwerkersgangen. Waarin we vervolgens afdaalden naar ongekende dieptes met honderden meters berg boven ons. Dag en nacht werd hier in het donker met een olielampje onder barre omstandigheden gewerkt. ´Glückauf´, zei men dan ook iedere dag tegen elkaar, de mijnwerkersgroet voor een goede terugkomst.
Een vernuftig systeem met giga waterraderen zorgde ervoor dat de gewonnen erts boven de grond kwam. Dit was echt een van de hoogtepunten van onze Harz-vakantie en iets wat diepe indruk maakte; de kinderen hebben er nog lang over nagepraat.

De ingang van de mijn, daterend uit 1891.
In de ondergrondse trein waarmee de erts werd vervoerd.

Rodelen en mountainbiken bij de Bocksberg

De Rammelsbergmijnen en Goslar liggen niet ver van de Bocksberg in Hahnenklee. Hier pakten we een gondellift om in 10 minuten bovenop de Bocksberg te staan. Daar zorgde de zomerrodelbaan voor de allergrootste vakantiepret, de baan slingert een paar kilometer lang door het woud. Geschikt voor kinderen en volwassenen, rodelahiti! Drie tot vier ritjes waren bijna nog niet genoeg, zo leuk was het.
Bovenop de berg staan ook BocksBergCarts, stoere driewielers, waarmee je over heuvels en door de bossen naar het dal dendert. En er is een best wel serieus mountainbikepark waar ook downhillers razendsnel de berg af racen.
Wij waren er in mei, maar als je hier in de winter komt, dan kun je skiën en snowboarden met vijf verschillende hellingen, van eenvoudig tot moeilijk. De Harz is sowieso een goed gebied voor langlaufen, winterwandelen, rodelen en skiën. Er liggen ruim 500 loipes voor langlaufers en rodelbanen vind je in Bad Harzburg, Harzgerode en Braunlage.

De super rodelbaan bij de Bocksberg.

Instagrammable Blaue See in de Harz

Tijdens wat Instagram-speurwerk met #Harz, popte der Blaue See op. Dat knalblauwe meer tussen de plaatsen Hüttenrode en Rubeland moest en zou ik zien. Het heeft de kleur te danken aan de kalkwinning, het hoge kalkgehalte zorgt voor de spectaculaire kleur die het goed doet op foto’s. Het is een favoriet toevluchtsoord van de locals voor een picknick (helaas daardoor ook veel zwerfafval), zeker in de zomer bij zonsondergang. Wij lagen heel even in het steenkoude water, maar zagen later dat het eigenlijk verboden is, oeps!
Het meer bereik je via de Bundesstraße 27, net voor Hüttenrode. Een adres is er niet, maar ergens staat een piepklein bord dat naar een parkeerplaats verwijst. Van daaruit wandel je naar het meer. Wij reden er zeker twee keer voorbij, dus vraag anders in je allerbeste Deutsch even de weg.

Der Blaue See nabij Huttenrode, lekker voor een picknick.

Heksen en Walpurgisnacht

Waar je ook komt in de Harz, overal duiken heksen op. Op daken van restaurants, affiches, bij de plaatselijke VVV’s, in tuinen, op menu’s van restaurants en op toeristische plaatjes. Ook winkels heten je ‘Hexlich wilkommen’ en de wandelroute de Hexenstieg is beroemd. Dat is niet zomaar. Het verwijst naar een roerige geschiedenis van hekserij en heksenverdrijving in de Harz.
Het duivels imago dankt de Harz aan de Brocken berg, waar ooit – volgens de verhalen – heksen omheen vlogen. En volgens veel legendes werden op de Brocken heksenvergaderingen gehouden. Het heksenverleden wordt ieder jaar gevierd met Walpurgisnacht in april in zeker 20 plaatsen in de Harz. Als heksen en duivels verklede mensen begroeten dan het begin van de lente en feesten rondom kokende heksenketels. Met een beetje geluk – de kaarten hiervoor zijn altijd snel uitverkocht – mag je mee in de stoomtrein op de Brockenbahn vol heksen, geesten en ander gespuis.

Café am Kurpark in Schierke, met heksen uiteraard!

Reizen naar en in de Harz

Reizen naar de Harz is eenvoudig via de A12 richting Oberhausen, Köln, Kassel en Hannover naar Bad Lauterberg im Harz, onze uitvalsbasis. Dat is ongeveer 500 km rijden. Met de trein kan ook, 7 uur treinen vanaf Den Haag Centraal en je stapt uit in Bad Harzburg. Tot slot kun je vliegen naar Berlijn en een bruisende stedentrip combineren met de stille pracht van de Harz, als je bijvoorbeeld twee weken de tijd hebt. Ga uit van in ieder geval drie uur reistijd per auto van Berlijn via Potsdam. In de Harz zelf heb je zeker een (huur)auto nodig om de plaatsen en bezienswaardigheden te bezoeken. De afstanden tussen plaatsen lijken klein, maar dat betekent niet dat je er in een mum van tijd bent. Er lopen vrijwel geen grote Autobahnen door het bergachtige gebied; meer bochtige, provinciale wegen en landelijke weggetjes. Dat betekent echt een tandje terug.

Harz vakantiepark en hotels

Bekijk de hotels in de Harz goed en bepaal wat je het liefste wilt: een hotel, appartement of een huisje op een vakantiepark. Onze zoektocht kwam uit bij Ferienwohnung Herzallerliebst aan de rand van Bad Lauterberg im Harz. De keuze viel hierop voor de locatie van waaruit je vele uitstapjes kunt maken naar onder meer de Brocken berg, vakwerkstad Wernigerode en de mijnen in Goslar. De plaats waar het ligt is niet heel bijzonder, maar wel relaxt en de omgeving is landelijk, hoewel huis aan een redelijk drukke, doorgaande weg ligt. Plussen: het appartement is ruim en betaalbaar, heeft een lekkere keuken en twee slaapkamers en wifi en parkeren zijn gratis. De ontvangst door de familie Bobinac was meer dan gastvrij en alles is heel gemoedelijk. Gastvrouw Sabine gaf ons zelfs nog een zelfgebakken taart mee voor de terugweg naar Nederland.

De landelijke omgeving van Bad Lauterberg im Harz.

Een andere aangename optie is Landal Salztal Paradies, aan de rand van de Südharz. Daar huur je een appartement of bungalow en kun je dagelijks zwemmen in het geweldige zwemparadijs Bad Sachsa waar wij een middag vertoefden. Of kijk eens bij het mooie, nieuwe Schierke Harz Resort met prettige, houten vakantiehuisjes waar ons oog op viel toen we naar Schierke en de Brocken reden. Ook erg leuk in de wintermaanden!

Tip voor meerdere dagen: de HarzCard

Als je een aantal dagen in de Harz doorbrengt en van plan bent om meerdere bezienswaardigheden en attracties te bezoeken, dan is de HarzCard een aanrader. Bedenk goed wat je wilt doen en check de reguliere entreeprijzen om te bepalen of de pas uit kan. Er is een pas voor 48 uur en een voor 4 dagen. Wij kochten de HarzCard voor 4 dagen. Deze hoef je niet achter elkaar ‘op te maken’, maar kun je uitsmeren over het jaar waarin je de pas koopt. Oké, het was eerst een kleine financiële aderlating, want: €180 voor 2 volwassenen en 2 kinderen (kinderen tot 4 jaar zijn gratis), maar vervolgens hadden we toegang tot meer dan 120 attracties. Zo gingen we naar de ErlebnisBocksberg in Goslar met een gondellift omhoog en naar beneden, stapten we met z’n vieren in de stoomtrein op de Brockenbahn en zwommen we in het Salztal Paradies Adventure Pool, wierpen een blik op de grot van Barbarossa en bezochten de geweldige Rammelsbergmijnen met gids in Goslar.

Andere leuke dingen om te doen

Andere leuke dingen om te doen: ziplinen met Harzadrenalin over het Bodetal, de langste hangbrug ter wereld (de Titan RT) bewandelen in Elbingerode, wilde katten en lynxen spotten nabij Bad Harzburg en het boomtoppenpad (Gipfelpfad) wandelen bij dezelfde plaats. Dat doen we de volgende keer!

Meer reisinspiratie voor Duitsland:

De 10 mooiste steden in Duitsland

De 10 leukste, mooiste stedentrips in Duitsland

Vakantie bij drielandenpunt Duitsland Tsjechië Oostenrijk

Ontdek de 16 mooiste dorpen en kleine steden in Duitsland

Deze leuke winkelsteden liggen net over de grens met België en Duitsland

Skyscanner is de wereldwijde reiszoekmachine die jou helpt besparen op vliegtickets, hotel deals en autohuur. Download ook onze handige app.