Hadj: alles over de bedevaart naar Mekka

Voor moslims die lichamelijk en financieel in staat zijn om de bedevaart te maken, is Hajj een religieuze verplichting die eenmaal in het leven moet worden verricht.

De bedevaart vindt plaats tijdens de islamitische maand Dhul Hijjah en bestaat uit verschillende rituelen in en rond Mekka. Omdat de islamitische kalender korter is dan de gregoriaanse kalender, valt Hajj ieder jaar op andere data.

In dit artikel lees je wat Hadj inhoudt, wanneer de bedevaart plaatsvindt en welke rituelen erbij horen. Ook lees je meer over reizen vanuit Nederland, het visum, Nusuk Hadj, kosten, vervoer en de voorbereiding. Omdat reisregels, toelatingsvoorwaarden en praktische informatie per Hadj-seizoen kunnen veranderen, is het belangrijk om voor vertrek altijd de actuele informatie van de Saoedische autoriteiten te controleren.

Wat is Hadj?

Hadj is een islamitische bedevaart naar Mekka die jaarlijks plaatsvindt tijdens de maand Dhul Hijjah. Tijdens de bedevaart voeren pelgrims verschillende rituelen uit op plaatsen in en rond Mekka, waaronder Mina, Arafat en Muzdalifah. De Kaäba in de Masjid al-Haram vormt het centrale heilige punt van de bedevaart.

Hadj is niet hetzelfde als Umrah. Umrah kan op andere momenten van het jaar worden verricht en heeft een ander ritueel verloop. Verderop in dit artikel lees je meer over de verschillen tussen Hadj en Umrah.

Wanneer is Hadj?

Hadj vindt ieder jaar plaats tijdens de islamitische maand Dhul Hijjah, de laatste maand van de islamitische kalender. Omdat deze kalender korter is dan de gregoriaanse kalender, valt Hadj ieder jaar ongeveer tien tot elf dagen eerder.

De belangrijkste rituelen beginnen op 8 Dhul Hijjah. Op 9 Dhul Hijjah vindt de Dag van Arafat plaats, een centraal moment van de bedevaart. Op 10 Dhul Hijjah begint Eid al-Adha, het Offerfeest. Daarna volgen de dagen van Tashreeq, waarin de rituelen in Mina worden voortgezet.

Wanneer is Hadj 2027?

Voor 2027 vallen de belangrijkste dagen van Hadj volgens de huidige kalenderberekeningen rond half mei. De Dag van Arafat, 9 Dhul Hijjah, wordt voor Saoedi-Arabië momenteel verwacht op 15 mei 2027 en Eid al-Adha op 16 mei 2027. De definitieve data zijn afhankelijk van de vaststelling van de islamitische kalender en officiële waarnemingen.

Niet iedere pelgrim blijft tot en met 13 Dhul Hijjah in Mina. Wie de verplichte onderdelen op 12 Dhul Hijjah heeft afgerond, kan eerder vertrekken. Andere pelgrims blijven tot 13 Dhul Hijjah en ronden dan de resterende rituelen af.

Hoe verloopt Hadj?

Hadj bestaat uit verschillende rituelen die gedurende meerdere dagen op verschillende locaties worden verricht. De exacte uitvoering en volgorde kunnen afhankelijk zijn van de situatie en religieuze traditie, maar de belangrijkste onderdelen volgen elkaar in grote lijnen als volgt op.

Ihram

Voor het begin van Hadj gaan pelgrims in de staat van Ihram. Daarbij gelden specifieke religieuze regels en dragen mannen en vrouwen kleding volgens de voorschriften voor Ihram.

De pelgrims spreken de intentie uit om Hadj te verrichten en beginnen met de bijbehorende rituelen.

Mina

Op 8 Dhul Hijjah reizen de pelgrims naar Mina, een gebied ten oosten van Mekka. Hier brengen zij tijd door met gebed en andere religieuze handelingen voordat zij naar Arafat gaan.

Arafat

Op 9 Dhul Hijjah reizen de pelgrims naar Arafat. De Dag van Arafat vormt het centrale moment van Hadj. Pelgrims brengen hier de dag door met gebed, smeekbeden en bezinning.

Muzdalifah

Na Arafat reizen de pelgrims naar Muzdalifah. Hier brengen zij een deel van de nacht door en verzamelen zij kleine steentjes voor het ritueel dat daarna in Mina plaatsvindt.

Jamarat en Eid al-Adha

Op 10 Dhul Hijjah keren de pelgrims terug naar Mina. Daar voeren zij onder meer het ritueel van het stenigen van de Jamarat uit. Deze dag valt samen met Eid al-Adha, het Offerfeest.

In de daaropvolgende dagen van Tashreeq wordt het ritueel bij de Jamarat voortgezet.

Tawaf al-Ifadah en Sa'i

Na de belangrijkste rituelen in Mina verrichten pelgrims de Tawaf al-Ifadah in de Masjid al-Haram. Daarbij lopen zij zevenmaal rond de Kaäba.

Daarna wordt, afhankelijk van de religieuze voorschriften en het moment waarop bepaalde rituelen zijn uitgevoerd, de Sa'i verricht. Hierbij lopen pelgrims zevenmaal tussen de heuvels Safa en Marwah.

Laatste dagen in Mina

Pelgrims kunnen vervolgens nog in Mina verblijven voor de resterende rituelen tijdens de dagen van Tashreeq. Wie op 12 Dhul Hijjah vertrekt, kan de bedevaart eerder afronden. Andere pelgrims blijven tot 13 Dhul Hijjah.

Tawaf al-Wadaa

De Tawaf al-Wadaa is de afscheids-tawaf die aan het einde van de bedevaart wordt verricht voordat de pelgrim Mekka verlaat. Hierbij lopen zij opnieuw zevenmaal rond de Kaäba.

Wie mag Hadj verrichten?

Hadj is een religieuze verplichting voor moslims die lichamelijk en financieel in staat zijn om de bedevaart te maken. Dit betekent onder meer dat iemand de reis en de bijbehorende kosten kan dragen en lichamelijk in staat is om de bedevaart te verrichten.

Voor internationale pelgrims gelden daarnaast officiële toelatingsvoorwaarden van Saoedi-Arabië. Wie Hadj vanuit Nederland wil verrichten, moet daarom niet alleen aan de religieuze voorwaarden voldoen, maar ook voldoen aan de geldende reis- en toelatingseisen. Denk daarbij aan de juiste toestemming, documenten en een officiële reisregeling.

Hoe regel je Hadj vanuit Nederland?

Saoedi-Arabië werkt voor internationale pelgrims met officiële Hadj-programma's en geautoriseerde dienstverleners. Welke landen onder een bepaald programma vallen en hoe de registratie en boeking verlopen, kan per Hadj-seizoen veranderen.

Voor Nederlandse pelgrims is het daarom belangrijk om eerst te controleren welke procedure en reisregeling voor het betreffende Hadj-seizoen gelden.

Wat is Nusuk Hajj?

Nusuk Hajj is het officiële platform van het Saoedische ministerie van Hajj en Umrah voor internationale pelgrims uit landen die binnen het programma vallen. Via het officiële Nusuk Hajj-platform kunnen pelgrims, afhankelijk van het betreffende Hadj-seizoen, hun gegevens registreren, documenten indienen, beschikbare Hajj-pakketten bekijken en geautoriseerde dienstverleners vinden.

De precieze mogelijkheden en deelnemende landen kunnen per seizoen veranderen. Controleer daarom altijd de actuele informatie voordat je een reis boekt.

Geldt Nusuk Hajj voor Nederlanders?

Of Nederlandse pelgrims gebruik kunnen maken van Nusuk Hajj hangt af van de landen die voor het betreffende Hadj-seizoen binnen het internationale programma vallen. Nederland viel bij eerdere Hajj-seizoenen onder de landen die via Nusuk Hajj konden deelnemen.

Voor Hadj 2027 moet je daarom opnieuw controleren of Nederland is opgenomen en welke voorwaarden dan gelden.

Boek alleen via officiële kanalen

Voor Hadj gelden officiële toelatingsprocedures en reisvoorwaarden. Alleen een losse vlucht en accommodatie boeken is daarom niet voldoende om aan Hadj deel te nemen.

Controleer daarom altijd of een aanbieder officieel is en via welke regeling het Hadj-pakket wordt aangeboden. De Saoedische autoriteiten waarschuwen voor het verkrijgen van Hadj-visa buiten de officiële procedure. Een Hadj-visum moet via de officiële procedure worden geregeld en kan niet zomaar door een reisagent of andere tussenpersoon namens een pelgrim worden uitgegeven.

Heb je een Hadj-visum nodig?

Ja. Voor internationale pelgrims is een Hadj-visum nodig om Hajj te verrichten. Een toeristenvisum of ander type visum geeft geen toestemming om Hadj te verrichten. De aanvraag en bijbehorende procedures kunnen per Hadj-seizoen veranderen.

Controleer daarom voor vertrek altijd de actuele visum- en toelatingsvoorwaarden van de Saoedische autoriteiten en het officiële Nusuk Hajj-platform.

Wacht bij voorkeur met het boeken van niet-terugbetaalbare reisonderdelen totdat duidelijk is dat je aan de actuele voorwaarden voldoet en je deelname aan Hadj is geregeld.

Wat kost Hadj vanuit Nederland?

De kosten van Hadj verschillen per pakket, aanbieder, accommodatie en de diensten die zijn inbegrepen. Voor Hadj 2027 is er geen vast bedrag dat voor alle internationale pelgrims geldt.

Een Hadj-pakket kan onder meer bestaan uit:

• vlucht

• accommodatie in Mekka en eventueel Medina

• maaltijden

• vervoer

• visum en benodigde diensten

• begeleiding of assistentie

Vergelijk daarom niet alleen de totale prijs, maar kijk ook goed naar wat er bij het pakket is inbegrepen.

Wat bepaalt de prijs van een Hadj-pakket?

De prijs van een Hadj-pakket hangt onder meer af van:

• de categorie en locatie van het hotel

• de afstand tot de Masjid al-Haram

• het aantal nachten

• accommodatie in Mekka en Medina

• maaltijden

• vervoer tussen de verschillende locaties

• de inbegrepen diensten tijdens de Hadj-rituelen

• begeleiding en assistentie

• de vlucht, wanneer die onderdeel van het pakket is

Een pakket met een hotel verder van de Masjid al-Haram kan bijvoorbeeld goedkoper zijn. Als vervoer naar de belangrijke locaties is inbegrepen, kan dit alsnog een praktische optie zijn.

Waar kun je op besparen?

Als je onderdelen van de reis zelf moet regelen, is het verstandig om verschillende mogelijkheden te vergelijken. Kijk bij vluchten niet alleen naar de ticketprijs, maar ook naar eventuele bagagekosten, overstaptijden en de totale reisduur.

Ook bij accommodatie kan een hotel verder van de Masjid al-Haram een lagere prijs hebben. Controleer daarbij wel welke vervoersmogelijkheden beschikbaar zijn en of deze bij het pakket zijn inbegrepen.

Je kunt daarnaast kijken of je het aantal overnachtingen en extra diensten kunt afstemmen op wat je daadwerkelijk nodig hebt. Controleer bij iedere aanbieder welke diensten inbegrepen zijn en boek Hadj uitsluitend via officiële kanalen en geautoriseerde aanbieders.

Wat is het verschil tussen Hadj en Umrah?

Hadj en Umrah zijn allebei islamitische bedevaarten naar Mekka, maar verschillen onder meer in periode, rituelen en religieuze betekenis.

Hadj is een religieuze verplichting voor moslims die daartoe in staat zijn en vindt plaats op vaste dagen in Dhul Hijjah. Umrah kent geen vaste periode zoals Hadj en heeft een ander ritueel verloop. Rond de Hadj-periode kunnen voor Umrah specifieke beperkingen gelden.

Hoe reis je naar Saoedi-Arabië voor Hadj?

Jeddah is een belangrijk aankomstpunt voor pelgrims die vanuit Nederland naar Saoedi-Arabië reizen voor Hajj. De King Abdulaziz International Airport ligt relatief dicht bij Mekka. Ook Medina kan onderdeel zijn van je reis, afhankelijk van je Hadj-pakket en de gekozen route.

Als de vlucht niet bij je Hadj-pakket is inbegrepen, kijk dan bij het vergelijken van vliegtickets niet alleen naar de prijs. Ook bagagekosten, reistijd, het aantal overstappen en de aansluiting op het vervoer van je Hadj-pakket spelen een rol. Een goedkoper ticket met een krappe overstap is tijdens Hadj niet altijd de meest praktische keuze.

Let bij het boeken ook op het type ticket. Bij een doorlopend ticket wordt je hele reis doorgaans als één boeking afgehandeld. Boek je afzonderlijke vluchten bij verschillende luchtvaartmaatschappijen, dan ben je bij een vertraging niet automatisch beschermd als je de volgende vlucht mist.

Plan bij aansluitingen daarom voldoende tijd in. Tijdens Hadj kan reizen drukker zijn dan tijdens een gewone vakantie, waardoor extra tijd voor overstappen en vervoer verstandig kan zijn.

Hoe reis je van Jeddah of Medina naar Mekka?

De manier waarop je tijdens Hadj van Jeddah of Medina naar Mekka reist, hangt af van je Hadj-pakket en de organisatie van je reis. Vervoer kan onderdeel zijn van het pakket, waardoor je niet altijd zelf vervoer hoeft te regelen.

Vanaf King Abdulaziz International Airport in Jeddah kun je naar Mekka reizen. Vanuit Medina kun je eveneens naar Mekka reizen. Tussen Medina en Mekka rijdt de Haramain High Speed Railway. Deze hogesnelheidstrein verbindt beide steden en verschillende andere plaatsen in het westen van Saoedi-Arabië.

Tijdens Hadj moet je rekening houden met de actuele reisorganisatie, beschikbare vervoersmogelijkheden en de voorwaarden van je pakket. Volg daarom altijd de instructies van je reisorganisatie en controleer vooraf welke transfers zijn inbegrepen en of je zelf nog vervoer moet regelen.

Kun je Medina bezoeken tijdens Hadj?

Ja, Medina kan onderdeel zijn van een Hadj-reis, afhankelijk van het Hadj-pakket en de gekozen reisroute. Pelgrims kunnen de stad voor of na de belangrijkste Hadj-rituelen bezoeken. Een bezoek aan Medina is geen onderdeel van de Hadj-rituelen zelf.

In Medina bezoeken veel pelgrims Al-Masjid an-Nabawi, de Moskee van de Profeet. Controleer bij het vergelijken van Hadj-pakketten wanneer het verblijf in Medina plaatsvindt, hoeveel nachten zijn inbegrepen en hoe het vervoer tussen Medina en Mekka is geregeld.

Wat moet je regelen voor vertrek?

Zorg dat je voor vertrek in ieder geval het volgende hebt geregeld:

• je officiële Hadj-deelname

• het juiste visum

• de benodigde documenten

• de geldende gezondheids- en vaccinatie-eisen

• duidelijkheid over wat je Hadj-pakket precies omvat

• de momenten en locaties waarop vervoer is geregeld

• je accommodatie in Mekka en eventueel Medina

• de bagage die bij je vlucht is inbegrepen

• de contactgegevens die je tijdens de reis nodig hebt

Maak daarnaast kopieën van belangrijke reis- en identiteitsdocumenten en bewaar deze apart van de originelen. Zorg er ook voor dat belangrijke contactgegevens en documenten tijdens de reis gemakkelijk toegankelijk zijn.

Gezondheid, vaccinaties en voorbereiding

Hadj kan lichamelijk intensief zijn. Tijdens de bedevaart loop je veel, verblijf je geregeld buiten en kun je te maken krijgen met warmte, drukte en lange dagen.

Een goede voorbereiding is daarom belangrijk. Zorg dat je voldoende rust neemt, regelmatig drinkt en jezelf beschermt tegen de zon. Draag daarnaast kleding en schoenen waarin je comfortabel langere afstanden kunt lopen.

Bekijk vóór vertrek de actuele gezondheids- en vaccinatievoorschriften van de Saoedische autoriteiten. Deze eisen kunnen per Hadj-seizoen veranderen en bepaalde vaccinaties of gezondheidsdocumenten kunnen verplicht zijn. Ga ook tijdig na of je aan deze voorwaarden voldoet, omdat sommige vaccinaties of certificaten vóór vertrek geregeld moeten worden.

Kunnen niet-moslims naar Mekka?

Nee. Niet-moslims mogen Mekka en het heilige gebied rond de stad niet betreden. De Saoedische autoriteiten hanteren hiervoor specifieke toegangsbeperkingen.

Voor moslims die Hadj willen verrichten, gelden tijdens het Hajj-seizoen bovendien specifieke toegangs- en toelatingseisen. Een geldig Hadj-visum en de vereiste officiële toestemming zijn nodig om aan de bedevaart deel te nemen.

Wie als niet-moslim door Saoedi-Arabië reist, kan Mekka daarom niet als bestemming bezoeken. Andere delen van het land zijn wel toegankelijk voor niet-moslimreizigers, afhankelijk van de geldende visum- en toegangsvoorwaarden.